Eis Sprooch mam Lex RothDe Lais d’Fléi sichen

Dat geschriwwent Lëtzebuergesch huet an de leschten 20 Joer „e Saz gemaach“, vun deem ower och keen Eenzege geduecht hätt, datt esou eppes méiglech wier. Dir kënnt iech liicht virstellen, datt knapps een doriwwer méi frou ass wéi äre Schreiwert, deen zënter bal 50 Joer fir eis geschriwwe Sprooch an den Zeitungen an anerwäerts de Koplabunz schléit.

Natierlech kritt een elo geäntwert, datt mir um Internet oder bei den SMS-Schreiwereien déi onméiglechst Orthographie-Kuebereie genge begéinen. Dat ass zwar net falsch, ower da loosst mer emol op de Fong vun deer Meenung goen: Eng kleng Sprooch wéi d’Lëtzebuergescht huet déi Chance net, all Dag an iwwerall Millioune vun ‚Impakten‘ op Liesgewunnechte kënnen ze zielen. D’Franséischt, d’Däitscht oder d’Englescht hunn  e Virdeel, deen d’Lëtzebuergescht ni ka kréien, weder an der Schoul, nach an der Press oder an der Literatur. Dat krut ower duerch déi sougenannt ‚sozial Medien‘ eng total onerwaarte Kéier! A wa mir d’Geleeënheet hätten, eiser Schreifweis op der TV mat z.B zweemol d’Woch 2 Minutte VISUELL ënnert de Kickes ze hëllefen. Da kënnt ee sech vläicht e klengt Wonner erwaarden. Dat dierft eise Kulturministère dach roueg froen: RTL dach no hirer Konzessioun och eng kloer kulturell Missioun/Obligatioun… an zwar net nëmme fir all Wco stonneweis Kino!  But I have (perhaps) a dream.

Déi ongeféier hiermiddegst Orthographie, déi mir heirëmmer kennen, ass ouni Zweiwel déi englesch. Keen anere wéi grad ee vun hire beschten Auteuren, de G.B. Shaw, huet d’Schreifweis vu senger eegeneer Sprooch op den Aarm geholl, datt se net emol méi gutt war ‚fir heeschen ze goen‘…an ower ass et déi gréisst Schrëftsprooch vun der Welt! Dat ka jo net mat Gedéngels iwwer ‚Logik‘ explizéiert ginn, mä mat enger ‚Kennschaft‘, déi mir alleguer hunn: de ‚visuelle‘ Verhalt, souzesoen den natierleche Photoapparat an eisem (normalen) ‚Täti‘. Firwat kennt ee Leit ‚erëm‘? Woufir ass een éierens ‚kënneg‘? Wéi ass et méiglech, datt ee mat zougepëtzten Aen sech Persounen oder Situatioune ka ‚vir-stellen‘? …datselwecht fonktionéiert fir eng Schreifweis, fir jidfer Schreiweis, a bei äis vrun allem fir d’Englescht an héichprozenteg och fir d’Franséischt. Huelt dach emol déi 3 englesch Wierder TO-TOO-TWO… si hunn hir eege Bedeitung, ginn anescht geschriwwen, klénken dselwecht…a mir musse kucken, datt mir domat eens ginn! Huelt am Franséischen emol vis-visse-vice. Iwwerleet, firwat de ‚gh‘ am Shakespeare sengem ‚Idiom‘ déi eng Kéier als ‚f‘ ausgeschwat an déi aner Kéier zwar geschriwwen ower an der Aussprooch total iwwergaang gëtt (enough, tough, neighbour, night...). Firwat iergert keen sech iwwer dat ‚Gewulls‘ vu Bustawen, déi am Franséischen net ausgeschwat ginn (accueillir, …)? An da gi mir mam ‚Laiskamp‘ un dat geschriwwent Lëtzebuergescht. Dat huet just domat ze dinn, datt mir eis Sprooch net esou ‚an den Aen‘ hunn! Wéivill Wierder schreiwe mir dann a Sproochen, ouni se ‚geléiert‘ ze hunn…mä dacks ‚begéint‘?

Just wéinst deene klengen Iwwerleeungen ass et natierlech Gold wert, wa mir elo z.B. op de Parteien hire Plakaten dat sëlleche Lëtzebuergesch matkréien. Dat geet – sou wéi et jo och gemënzt ass –  wierklech an d’Aen.

Loosst mer hei och nach niewebäi bemierken, datt et am Lëtzebuergesche wéi anere Sproochen heinsdo esou schuddreg ausgesäit, well nun emol kee Giss IWWERLIEST, wat et geschriwwen huet, iert et op de Knäppchen dréckt!!! Hei kënnt och emol munchereen sech ‚rappen‘.

To – too – two
Foi – foie – fois
Jo an?

Äre Commentaire


D'Commentairë gi gelueden, ee Moment w.e.g.!
Sollten se net geluede ginn, hutt der wahrscheinlech een AdBlocker laafen, deen se blockéiert. Dir misst en dann sou astellen, dass en eisen Site net méi komplett blockéiert.