Tëscheruff vum Luc MartelingWahlen oder Walen? Dir dierft wielen! Ha, ha, ha ...

RTL huet geswitcht, aus "Wahlen" goufe "Walen". Dat stéisst verschiddene Leit sauer op. Dofir hei eng séiss Erklärung vum Luc Marteling aus der Online-Redaktioun. Esou vill Orthographie dierf sinn ...

... oder muss esou guer sinn an et duerf ee scho vun RTL verlaangen, korrekt Lëtzebuergesch ze schreiwen. Absënns a Wa(h)lzäiten, well do gëtt jo nawell gären all Wuert op d'Goldwo geluecht, besonnesch wa sech Politiker, oder sou er, déi et gäre wieren, schwéier mam Lëtzebuergeschen dinn, wéi rezent Beispiller weisen.

Natierlech, keen ass perfekt, zum Gléck, och mir bei RTL net, leider, mir sinn eis dees bewosst. Mir ginn eis awer drun, ma fir eis gëllt, wat wuel fir déi Allermeescht hei am Land gëllt: An der Schoul huet een am Fong net geléiert, wéi ee Lëtzebuergesch richteg schreift.

Dofir hale mer eis zeréck, wann et drëm geet, engem Virschrëften a Saachen Orthographie ze maachen. Lektioune wëlle mir keng ginn. Aus Aktualitéitsgrënn sief awer eng kleng Präzisioun a puncto Rechtschreiwung erlaabt:

Am Lëtzebuergesche gëtt et zanter Laangem schonn den Trend, de Buschtaf "h" an engem Wuert ewechzeloossen - den "h" bannen an hannen, dee ka verschwannen ... wann een en net héiert. Beispiller dofir gëtt et der masseg an un deene wéinegste stéiert ee sech nach haut: eng Rei, e Réi, e Weier ... E bësse méi ongewinnt si wuel nach de Fön, d'Ausnam oder wärend ...

Héiert een den "h" awer, esou bleift en natierlech stoen. Dat ass vir de Fall, also et ass a bleift Haut, Hoer, Hotel, héieren, an och bannen wéi bei Gehéier, verhéieren, geheim, gehirlos ...

Natierlech bleiwen d'"h"en och an Nimm stoen a bei Wierder aus dem Algriicheschen - Athen, Theater, Phonetik ...

Doraus ergëtt sech: Bei "Wahlen" héiert een den "h" net, dofir kann een deen ewechloossen. An anere Wierder: "Wahlen" geet a "Walen" geet genee esou. Dat gesäit iwwregens och den LOD esou, de Lëtzebuerger Online Dictionnaire (www.lod.lu), deen als offiziell Instanz gëllt an dee mir bei RTL och als Referenz huelen. An datt dee Wahlen a Walen zouléisst gefält eis och: Eis Sprooch ass a villerlee Hisiicht an enger Transitiounsphas an do kann eng tolerant Approche nëmme sënnvoll sinn. Bei Alternativen dierft d'Zäit weisen, wat fir eng sech duerchsetzt.

RTL huet sech bei Walen fir d'Variant ouni h entscheet. Et ass also och Walkampf, Walemissioun, Walziedel an esou weider, och wa sech op RTL.lu heiansdo nach en h aschläicht. Et ass jo zum Gléck net falsch.

An datt een d'Wale vum 14. Oktober mat deene géif verwiesselen, déi am Mier schwammen, déi Wahrscheinlechkeet dierft dach éischter kleng sinn. Och wann et fréier kamoud war, datt dat ee Wuert mat an dat anert ouni h geschriwwe gouf. (Dat waren dann d'Walfësch, déi jo am Fong guer keng Fësch sinn.) De Kontext dierft op alle Fall ëmmer esou kloer sinn, datt Verwiesslungen ausgeschloss sinn. An am Sënn vun der "Sproochekonomie" dierf een den h dann och sträichen - a wien en ze vill vermësst oder der net genuch kréie kann, deen dierf oder duerf weider Wahlen schreiwen oder soll einfach méi laachen: Ha, ha, ha! :-)

Nach e Wuert zu der Toleranz:

- Et schwätzt fir engem seng Perspikassitéit, wann een nofreet, firwat Walen elo ouni h do steet. Et schwätzt awer och fir Stil a Manéieren, wann een dat op eng "normal", also fein a fair, Aart a Weis mécht an eis net direkt ënnerstellt, déi gréisst Toperten am Universum ze sinn ... dach net wéinst engem h, wann ech gelift.

- Et ass ëmmer vu Virdeel, wann een eng Sprooch beherrscht, am Schwätze wéi am Schreiwen. Wie sech awer eppes drop abilt, well en eppes méi kann wéi een aneren, deen ass um falsche Päerd. Sprooch déngt an alleréischter Linn der Kommunikatioun. Wie se benotzt, fir ze deelen, ze splécken, auserneenzedividéieren, deen huet se am Fong an hirem Kär pervertéiert. Och a besonnesch an der Politik.

Är Commentairen - Netikett


D'Commentairë gi gelueden, ee Moment w.e.g.!
Sollte se net geluede ginn, hutt der wahrscheinlech een AdBlocker lafen, dee se blockéiert. Dir misst en da sou astellen, dass en eisen Site net méi komplett blockéiert.