Commentaire vum Nico GrafIresch Gromperen an eis Gromper

Wéi definéiert sech eng Natioun? Wéi grenzt se sech of? Wat hält se héich? E Commentaire vum Nico Graf iwwer Sprooch als Ofgrenzungswaff.

Et koum dee Moment, wou ech an Irland ugefaangen hunn, se ze fotograféieren, d'Gromperen, méi genee d'Gromperentuten. Et fält een iwwerall driwwer. Se sti virun den Epicerien, se sti virun de Shoppe vun den Tankstellen, se sti virun de Metzelereien, se stinn en masse an de Supermarchéen. Quality Irish Potatoes, steet op den Tuten, an och New Saison Irish Potatoes an Irish Garden Potatoes, Washed Potatoes a Rooster Potatoes. Mä emmer Irish.

Mir geet et mat Gromperen esou, datt ech mat hinnen eenzock an der Kandheet sinn. Do gouf et gebootschte Gromperen, et gouf gequellte Gromperen, gekachte Gromperen, a sonndes - an nëmme sonndes - gouf et Fritten. Dat war ier Wimpy a McDonalds d'Fritten zu eppes Banalem gemat hunn. An déi sëlleche Fritte-Witzen iwwer d'Zillebäcker. An d'Éislék ass eréischt fruchtbar ginn, wéi d'Thomasmiel aus de Minettes-Schlaken do uawen an de Buedem komm ass. Hu mer an der Schoul geléiert an net verstan. An heiansdo hu mer Schwéngsgromperen an engem Bauer sengem Feld um Sennengerbierg beim Waassertuerm geklaut an déi an der Steekaul an d'Kuele vun engem Feier geluecht. A wa se da gutt verbrannt waren, hu mer se giess, irgendwéi, déi gliddeg schwaarz Gromperen, a mer hu behaapt, dat Bescht, dat wier déi verbrannte Schuel, rengen CO2, seet engem elo jiddwer Ökotropholog, an e seet och, dat wier cancerigène.

Wéint deene Grompere sinn déi an Irland mer awer opgefall. Absënns och déi, déi et bei all Iessen derbäi gouf. Et waren deemools, 1992, bei all Steak, bei all Irish Stew a bei jiddwer Fësch ëmmer op d'mannst dräi Zorte Gromperen, gekacht, gebootscht, Fritten. An ech hunn eréischt verstan, firwat et iwwerall an ëmmer Grompere gouf, wéi ech d'Fure vun de verloossene Gromperestécker am Connemara gesinn hunn. Dat sinn an der Landschaft déi visuell Reschter vun de groussen Hongersnouten aus de 50er-Joer vum 19. Joerhonnert. Wéi den aarmen Iren d'Gromperen am Buedem gefault sinn, wéi se d'Stécker leie gelooss hunn, wéi Dausende vun hinnen an Amerika ausgewandert sinn. An d'Englänner, d'Proprietairë vum Land, hunn den Iren net gehollef. Et gëtt Leit, déi soen, dat wier e Genozid gewiescht. Am Summer elo, zu Belfast, huet en Taxi-Chauffer gesot, si géifen ni vu famine, Famine, Hongersnot schwätzen, mä vum Groussen Honger, hie sot: Et war en Honger, dee vu Mënsche gemat war, et gouf Responsabeler, et hätt kënnen eppes dergéint gemat ginn. Ass awer net. An duerfir ass jiddwer Potatoes-Tut a jiddwer vill ze décke Gromperenteller am Restaurant haut nach e Protest géint d'Englänner, e politesche Statement, eng Manéier, fir Irish and proud to be ze sinn an et ze weisen.



An ech hu mech gefrot, wat eis Gromper dann ass. Et ass natierlech eis Sprooch. Dat eenzegt esou richtegt distinctiivt Merkmal, wat mer hunn – wa mer net ze genee op Arel, op Roudemacher, an d'Eifel an an den Hunsrück kucken, wou et Leit gëtt, déi onverständlecherweis datselwecht schwätzen ewéi mir.

Mä, mä, déi haten den Nazien net gesot, si giffe Lëtzebuergesch schwätzen. Eis Englänner sinn déi houere Preisen, eis Grompere sinn eis Sprooch. Béides eng Zort Résistance-Zeechen. Mä bei der Sprooch gesäit een och d'Ënnerscheeder mat den Iren. Well wou d'Iren d'Gromperen als Beweis vum Iwwerliewen, vun der Eegestännegkeet, vun der Hospitalitéit, vum gudde Liewen trotz fréierem Honger hunn, do gëtt et der bei eis, déi eis Sprooch neierdéngs als identitär Ofgrenzungswaff benotze wëllen. Si maachen dat awer schlau, wëlle jiddwer Auslänner forcéieren, déi Sprooch ze léieren, a wësse genee, wéi schwéier se engem Syrer, Tunesier oder Ägypter fale muss. Wëllen och, datt se offiziell Amtsspooch gëtt, obschonns dat - zemools an der Juristerei - en Nonsense ass.

Den Trick ass deen: Mir wëllen net nëmme bleiwen, wat mer sinn, mä mir wëllen ënner eis bleiwen, coûte que coûte; d'Sprooch ass en Hadrianswall géint d'Picten, eng Mauer géint déi Faarweg. (Ups, geet et nach?) Aus Résistance ass reactionnairë Reflex ginn. Exklusioun amplaz Integratioun – dat ass den heemleche Programm vu verschiddene Lëtzebuergesch-Propagandisten. D'Auslänner sollen un eisem komplizéierte Gebraddels, wat ee soss enéierens op der Welt benotze kann, dorunner solle se verzweiwelen. A weiderreesen.

Lëtzebuergesch soll keng Koinè, keng Ëmgangssprooch, ginn.

Mä är coins, är Mënz, déi kennt der eis gär schécken.

An dorop dann e Patt, yes, Guiness of course. Prost. Oder wéi seet een dat op irescht Gälesch?

© Nico Graf


Är Commentairen - Netikett


D'Commentairë gi gelueden, ee Moment w.e.g.!
Sollten se net geluede ginn, hutt der wahrscheinlech een AdBlocker laafen, deen se blockéiert. Dir misst en dann sou astellen, dass en eisen Site net méi komplett blockéiert.