De Korrekturprogramm kritiséiert a bedauert, datt e vun Autoritéiten ignoréiert a boykottéiert gëtt. De Ministère seet sech gespréichsbereet.

"Spellchecker.lu elo nach méi performant" - esou war e Communiqué iwwerschriwwen, deen en Dënschdeg verschéckt gouf. Doran erkläert d'Equipe hannert dem praktesche Korrekturprogramm, datt d'Häerzstéck, nämlech d'Wierderlëscht, komplett iwwerschafft gouf: Spellchecker.lu kënnt elo iwwer 230.000 Wierder a Wuertformen, iwwer 30 % vun de Wierder an der Lëscht sinn nei, 20 % vun de Wierder goufen iwwerschafft, geännert oder ergänzt. Esou kennt an erkennt de Programm dann elo och Kéiswurscht, Zukunftskeess, Cosplayer, Hipster an natierlech och Pokémon.

Freed a Kritik

Spellchecker.lu gesäit sech dann och um beschte Wee, sech ëmmer méi als Referenz fir d'Lëtzebuerger Orthographie z'etabléieren.

Um Wupp vun hirer Presseinfo bedaueren d'Initiateure vum Spellchecker awer, datt si vun offizieller Säit iwwerhaapt keng Ënnerstëtzung kréien ... jo quasi boykottéiert ginn: Obschonns si e puer Mol nogefrot hätten, hätte si keen Accès kritt op déi Wierderlëscht mat Iwwersetzungen, un där zanter 2004 mat ëffentleche Mëttele geschafft gëtt. Et hätt een also alles selwer ouni extern Hëllef mussen nei opbauen.

Viséiert dierften hei déi Aarbechte sinn, déi am Kader vum "Lëtzebuerger Online Dictionnaire" (www.LOD.lu) realiséiert goufen a ginn. Op déi konnt de Korrekturprogramm, deen iwwregens gratis ass, net zeréckgräifen. Ob et e gudde Grond dofir gëtt, ass net gewosst, eng Erklärung gëtt am Communiqué allemol net matgeliwwert. Dobäi hätt dat grad elo, matten am Debat iwwert de Stellewäert vun der Lëtzebuerger Sprooch, interessant kënne sinn ...

Traurege Fazit vun der Spellchecker-Equipe iwwer déi verhënnert Zesummenaarbecht: "Net auszedenken, wat duerch eng Kooperatioun während deenen 12 Joer méiglech gewiescht wier."

Reaktioun aus dem Kulturministère

Fir d'éischt soll d'Lëtzebuerger Orthographie weider norméiert ginn, seet de Staatssekretär am Kulturministère. En Aarbechtsgrupp soll Enn dës Joers fäerdeg si mat Proposë formuléieren. Wann dës ugeholl ginn, kënnt e groussherzoglecht Reglement eraus mat der kompletter Rechtschreiwung, esou de Guy Arendt, an dann eréischt kéint op engem Spellchecker geschafft ginn, dat och och zesumme mat spellchecker.lu.

AUDIO: Extrait Guy Arendt

Et huet een dem Här Weimerskirch vu Spellchecker.lu och schonn e Rendez-vous ginn, ma och déi Leit vum LOD geruff, fir ze kucken, fir do méi efficace zesummen ze schaffen.

Zu enger eventueller finanzieller Ënnerstëtzung fir de Site spellchecker.lu wollt de Guy Arendt sech net äusseren.

HEI DE COMMUNIQUÉ VU SPELLCHECKER.LU

E Korrekturprogramm lieft vun enger Wierderlëscht, fir ze definéieren, wat richteg a wat falsch geschriwwen ass. Dës Lëscht muss gefleegt a gefiddert ginn. Fir d'Korrekture vu Spellchecker.lu nach ze verfeineren, gouf d'Wierderlëscht dofir verbessert an ausgebaut.

All Dag benotzen 2.800 Leit den Internetsite Spellchecker.lu. Egal ob fir Bréiwer, Affichen, Gebuertsdagswënsch an aner lëtzebuergesch Texter. Am September krut de Projet e gréisseren Update, dee vläicht net direkt opgefall ass an awer vu grousser Wichtegkeet ass. Ënnerstëtzung krut de Michel Weimerskirch, Grënner vum Projet Spellchecker.lu, dobäi vum Edson Souza Morais, Student an der Informatik. Allebéid beschäftege si sech an hirer Fräizäit vill mat der lëtzebuergescher Sprooch an hirer Schreifweis.

Méi an nei Wierder

De Kär vun all Orthographiekorrekturprogramm ass eng Lëscht mat Wierder, déi de Programm als korrekt erkennt. Gëtt een e Wuert an, dat net op där Lëscht steet, da fënnt de Programm Wierder, déi ähnlech geschriwwe sinn, a schléit déi fir d'Korrektur vir. A genee dës Wierderlëscht gouf elo komplett nei opgebaut. Zil war et, eng méi konsistent Lëscht ze hunn. Dat heescht, d'Schreifweise vu Wierder, déi ähnlech geschriwwe ginn oder en ähnlechen Urspronk hunn, goufe vereenheetlecht. Doduerch konnt och d'Unzuel u Feeler reduzéiert ginn.

Insgesamt kennt Spellchecker.lu elo iwwer 230.000 Wierder a Wuertformen. Iwwer 30 % vun de Wierder an der Lëscht sinn nei. 20 % vun de Wierder goufen iwwerschafft, geännert oder ergänzt. Nieft gängege Wierder wéi der "Kéiswurscht" an dem "Kinosfilm" kennt Spellchecker.lu elo och nei Kreatioune wéi d'"Zukunftskeess" oder Anglizisme wéi "Cosplayer" an "Hipster". Och de "Pokémon" ass keen Onbekannte méi.

Ëmmer méi déi Referenz

Fir dat Ganzt méiglech ze maachen, gouf eng speziell Gestiounssoftware entwéckelt, mat där nei Wierder kënnen agedroe ginn, oder existéierend Wierder oder Declinaisounsreegele verbessert kënne ginn. Doduerch gëtt d'Lëscht an Zukunft méi einfach z'ergänzen, an de Spellchecker.lu doduerch ëmmer méi praktesch fir den alldeegleche Gebrauch. An noer Zukunft kréien ausgewielt Partner, déi de Spellchecker.lu selwer benotzen, Accès op dës Software fir d'Lëscht selwer ergänzen ze kënnen.

Déi nei Wierderlëscht ass säit Mee schonn an der Online-Versioun am Gebrauch a säit September och als Download fir LibreOffice, Firefox, Ubuntu a Mac OS ze kréien. Spellchecker.lu ass um Wee, sech ëmmer méi als Referenz fir d'Lëtzebuerger Orthographie z'etabléieren.

Weder Ënnerstëtzung, nach Accès

Leider kritt de Projet keng Ënnerstëtzung vum Ministère de la Culture oder aneren offiziellen Instanzen. Iwwer hir Budgetsmëttele gëtt säit 2004 un enger Wierderlëscht mat Iwwersetzunge geschafft. Op méifach Nofro war et awer net méiglech, Accès op dës Aarbechten ze kréien, sou datt d'Equipe vu Spellchecker.lu hir Lëscht ouni extern Hëllef nei opgebaut huet, an dat innerhalb vun engem Joer an der Fräizäit. Net auszedenken, wat duerch eng Kooperatioun während deenen 12 Joer méiglech gewiescht wier.