Wat war dat dann elo zu Kattowitz? Se hu sech - a wuel eis mat - Reegele ginn, heescht et, verbindlech Reegelen, fir an Zukunft, 2024 - ö - genee Bescheed soen ze kënnen, wéi déi Paräisser Ëmwelt-Ziler vu virun 3 Joer agehale gi sinn. Kléngt komplizéiert. An effizient ass anescht. Mengt den Nico Graf a sengem Commentaire.

AUDIO: Katto-Witz: E Commentaire vum Nico Graf

Wat mussen déi Konferenzen en haarde Business sinn, wa bal näischt erauskënnt a wann awer dat bëssen, wat awer erauskomm ass, och nach als Succès gefeiert gëtt; wann et schonn en Erfolleg ass, datt iwwerhaapt international – haut seet een multilateral – kooperéiert gëtt; wann ee mécht, wéi wann een eppes Prezises erreecht hätt, och wa Geneeës eréischt no 2024 gesot ka ginn. O méi.

An dobäi ass et awer esou, datt d'Realitéit eis fortleeft. D'Beispiller, déi ware jo all Dag an de leschten Deeg ënnerwee, an zwar op de Stroossen. Absënns am Frankräich. Knapps hat de Macron annoncéiert, den Dieselpräis géing an d'Luucht goen, scho waren déi arem Leit op der Strooss. Mat dem Wuert les pauvres si si resüméiert; den Hollande hat et méi brutal gesot, déi mat de schlechten Zänn huet hien déi Zort Leit genannt. Et ass nëmmen e klengen Deel vun hirer Aarmut, datt si Diesel fuere mussen, fir op d'Aarbecht ze kommen, mä grad deen Deel ass klimarelevant.

Net nëmmen hu si e giele Gilet un, d'ganz Welt huet dee Gilet un a muss gerett ginn.

Eriwwer bei déi zweet autoverréckten Natioun, nee, elo net de Grand-Duché, mä Preisien. Déi kréien hir Diesel-Kris net an de Grëff, ganz einfach dowéinst net, well d'Autosindustrie d'Politik an der Täsch huet. An de klengen Handwierker kritt als Auswee aus där Kris proposéiert, sech eng nei Camionnette ze kafen. Et ass schonn erstaunlech, datt d'Warnwesten net och doiwwer op d'Strooss ginn. Duerfir hu si awer uewendrop déisäit nach deen anere Problem: Hir Bunn fonctionnéiert net. Och dat eng Katastroph, klimatechnesch. A wann op der Schinn gestreikt gëtt, nëmmen e puer Stonne wéi virun aacht Deeg, da steet d'ganz Republik am Stau, bundesweiter Stop-a-guer-net-Go. Wéi bei eis all mueres ënner der Fligerbréck.

An datt Polen net aus der Kuelen-Industrie erausklamme wëll, dat huet natierlech och seng sozial Ursaachen.

Et gëtt jo Leit, déi kënne net dersonner sozial Mëssstänn géint déi ökologesch auszespillen; déi soi-sant biergerlech, bessergestallten Ökoe wéilten de klenge Leit hir Vuen imposéieren, géint deenen hir Interessien. Rout-Gréng als Géigesaz – wat e Blödsinn. Well wann d'Welt futtifiert, dann ass et egal, wat een am Portmonni huet a wou ee wunnt. Dann ass et eriwer, comme disait l'autre. An duerfir war ech frou, wéi ech um Labourday den André Roeltgen héieren hunn, dee viru Gewerkschaftler – wéi soll ee soen – gepriedegt huet, d'Klimaziler vu Paräis missten agehale ginn, sozial an ökologesch misst zesummegoen. Dat war am September, nach hat keen e giele Gilet un. An elo am Dezember muss de Macron sech ferm dru ginn, fir d'Leit iergendwéi nach matzehuelen op säin timiden éco-Wee. Wat e mat Krämpes a Geknéchels jo och probéiert.

Iwwerdeems bei eis de Xavier Bettel op eemol seet, de Gratis-Zuch-a-Bus wier net nëmme sozial, mä och ëmweltpolitesch ze verstoen. Quitte, datt ech mech froen, wien um Enn de Billjee bezilt. A wéi een d'Frontaliere mathëlt. Net datt déi um Enn weder Bus nach Zuch benotze kënnen an awer mat hire Steieren derfir bezuelen.

Eis Öko-Ministesch Carole Dieschbourg ass vu Kattowitz – genee wéi deemools vu Paräis – begeeschtert an dynamesch erëm komm. Wéi wa schonn eppes geschitt wier. Mä wann een hir nolauschtert, dann héiert ee vill Wierder, déi no Geschwätz kléngen, Wierder wéi: Message, Annonce, Narratif, Dréibuch, Rumm a ganzeg dacks: Reegelwierk.

Et ass, wéi wa se eng Grammatik vun enger friemer Sprooch an d'Hand geholl hätten an dowéinst mengen, mat deem Reegelwierk giffe se d'Sprooch scho geschwë kënnen. Nö, dat dauert.

Kuerz a schlecht: Et geet alles vill, vill ze lues. Ech hat déi Deeg e jonke Mann viru mer stoen, deen huet mech ugebaupst: Dir al Säck, dir hutt et versaut a mir aner mussen d'Welt erëm flécken.