Zënter dem Lockdown hei am Land huet den Alldag vu jidderengem geännert. Grouss Feiere mat Frënn oder Famill si weiderhi verbueden a bis ewell sinn och d’Visitten an den Alters-a Fleegeheemer grad wéi an de Spideeler nëmmen ageschränkt bis guer net erlaabt. Dobäi wiere grad déi eeler a krank Leit an dëser Situatioun op hir Famill ugewisen. Ma grad si ginn awer isoléiert a kréien de perséinleche Kontakt mat hire Léifste verweigert. D’Betreiung duerch d’Gesondheets- a Fleegepersonal kann d’Famill awer net ersetzen. Vill vulnerabel Persoune spiere sech dofir eleng gelooss a musse souguer eleng stierwen. Dat dierft net sinn, fënnt d’Lynn Cruchten a sengem Commentaire.

Eleng gestuerwen - eleng begruewen. Esou ass de perséinleche Facebook-Message iwwerschriwwen, vum Nadine Braconnier, där hir Groussmamm wärend dem Confinement zu Lëtzebuerg gestuerwen ass.

Am Spidol, eleng, ouni dass hir Famill se nach emol konnt gesinn a se op hirem leschte Wee konnt begleeden. Den Text um soziale Reseau gouf a manner wéi 24 Stonne vu méi wéi 1.000 Leit kommentéiert. E puer vun hinne beschreiwen änlech Situatiounen, déi si bannent de leschte Wochen erlieft hunn.

„Mir musse besonnesch eis eeler a vulnerabel Matmënsche wärend dëser Corona-Pandemie schützen", heescht et ëmmer nees vun den Autoritéiten. An Alters- a Fleegeheemer sinn dofir zënter Woche keng Visitte méi erlaabt an och an de Spideeler ass formell kee Besuch zougelooss.

Et läit an den Hänn vun de jeeweilegen Direktioune vun de Spideeler an Heemer, ob Ausnamsreegelunge guttgeheescht ginn oder net. Wéi et schéngt, gëtt sech awer vill ze dacks op déi streng Reegelung vum Besuchsverbuet behaapt, fir méiglech Ustiechungen ze verhënneren. E Besuchsverbuet, dat am Interêt vun der Gesondheet vun de Leit decidéiert gouf. Ma ass et da gesond, Mënschen eleng stierwen ze loossen? Ass et gesond, dass Famill a Frënn hire Léifsten net richteg Äddi soe konnten? Dass si sech Virwërf maachen, de Verstuerwenen hätt sech vun hinnen am Stach gelooss gefillt? Ass et gesond, eeler Leit, déi sech schonn dacks eleng fillen, an deenen hir eenzeg Liewensfreed et vläicht nach ass, vun hirem Partner, de Kanner, Enkelen oder Urenkele Besuch ze kréien, grad déi Freed ewech ze huelen? Féiert de strikte Confinement an d'Isolatioun vun eeleren a kranke Persounen net dozou, dass se hire Liewensmutt verléieren, se nach méi krank ginn an doduerch éischter stierwen? Et gëtt jo och kee wierklech gefrot, ob een iwwerhaapt wëll geschützt an isoléiert ginn.

Commentaire vum Lynn Cruchten

D'Patientevertriedung hat an deem Kontext en Appell un d'Gesondheetsministesch gemaach, fir dass och a Krisenzäiten d'Besuchsrecht an d'Begleede vun enger Persoun, déi um stierwe läit, soll geséchert sinn. Eng Persoun eleng stierwen ze loossen, wier onmënschlech an den Trauerprozess bei den Hannerbliwwene géif sech verlängeren.

Traureg fannen ech, wann dann och nach nom Doud e wierdegt Äddisoen net méiglech ass. Eng Zeremonie um Kierfecht oder zu Hamm ass wärend der Pandemie nëmmen ageschränkt bis guer net ze realiséieren. Offiziell sinn den Ament maximal 20 Persoune bei engem Begriefnis zougelooss. Et héiert een awer, dass op verschiddene Plaze méi Leit bei enger Gedenkzeremonie toleréiert ginn. Op anere Plazen dogéint sollen Zeremonië bis op Weideres komplett ausfalen. Aus wéi engem Grond? Fir dass net eng Mass vu Leit beienee steet, wou een deen anere mam Coronavirus kéint ustiechen?

Wa Sécherheets- an Hygiènesmesurë fir an de Supermarché oder Baumaart akafen ze goen funktionéieren, dann dierft dat dach och um Kierfecht klappen, oder net? Da stinn d'Leit eben e puer Meter auserneen, mä op d'mannst kënne se zesummen traueren an dem Verstuerwenen op eng wierdeg Manéier Äddi soen. Well fir deen ass ee jo wuel keng Gefor méi, deen ass dout. Genee wéi d'Boma, déi hire leschten Otemzuch am Spidol gemaach huet.

Eleng gestuerwen, eleng begruewen.