Sech un den Zweete Weltkrich z'erënneren, ass an Zäite vu Krich an der Ukrain haut méi wichteg wéi jee: um Dag vun der nationaler Commemoratioun huet een dat e Sonndeg a ville Rieden an a Bäiträg op de soziale Medie vu Politiker héieren. Mä wat heescht dat eigentlech? Et geet net drëms, ee Krich mat deem aneren ze vergläichen oder d'historesch eemoleg Grausamkeet vum Holocaust a Fro ze stellen, mä drëms, aus der Geschicht ze léieren. Net nëmme mat den houfrege Momenter, ma och mat de Feeler muss ee sech beschäftegen, fënnt d'Fanny Kinsch a sengem Commentaire.

Commentaire vum Fanny Kinsch

Et huet laang gedauert, bis d'Lëtzebuerger Komplizitéit bei der Juddeverfolgung opgeschafft gouf. Eréischt 2015 hunn d'Chamber an d'Regierung sech op Basis vum Artuso-Rapport bei der jiddescher Communautéit dofir entschëllegt. Bei dësem Opschaffe geet et net just drëms, aus der Geschicht ze léieren, ma och ëm Gerechtegkeet fir d'Affer an hir Nokommen. Nieft der Komplizitéit muss ee sech och froen, wat virdrun hätt kënne gemaach ginn, fir dat Schlëmmst ze verhënneren, wéi et nach net ze spéit war.

Anescht wéi bei der Nazi-Occupatioun erliewe mer de Krich an der Ukrain virun allem aus der Distanz, mir spieren de wirtschaftlechen Impakt a begéine Flüchtlingen. Dat géing eis eigentlech erlaben, net ze waarden, bis de Krich eriwwer ass, ma eis elo ze froen, wat mir zu deem Krich bäigedroen hunn. Dat geschitt awer net.

Hei am Land gouf jorelaang de rouden Teppech ausgeluecht fir russescht Kapital a russesch Politiker. Russesch-Lëtzebuerger Relatioune sinn och a Verwaltungsréit, op Baler an Hochzäite gefleegt ginn. Et denkt een dobäi séier un zwee fréier LSAP-Wirtschaftsministeren, ma et wier falsch, et dorop ze limitéieren. De Vladimir Putin war 2007 op offizieller Visitt zu Lëtzebuerg a gouf vum deemolege Premier Jean-Claude Juncker als Demokrat beschriwwen, deen um Wee wier, "lupenrein" ze ginn. 2019 gouf de russesche Premierminister Dmitri Medwedew vun der blo-rout-grénger Regierung grad sou feierlech empfaangen. Déi deels brutal Ënnerdréckung vun Oppositioun, Press, Mënscherechtsorganisatiounen, Minoritéiten a Membere vun der LGBT-Communautéit stounge schonn 2007 an der Kritik. 2019 koum nach dobäi, datt d'Krim schonn zanter 5 Joer annexéiert war an et Sanktioune géint Russland goufen.

Ee Mount virdrun hat de Xavier Bettel sech bei engem Sommet vun der EU mat der arabescher Liga nach kritesch iwwert extrem homophob Gesetzer geäussert. Säi russeschen Homolog gouf awer net ëffentlech mat Verstéiss géint Mënscherechter konfrontéiert. D'Regierungsmemberen hunn deemools Fotoen op de soziale Medien gepost a vu Stabilitéit a Sécherheet an Europa geschwat. Amplaz sech duerno anzegestoen, datt d'Politik géigeniwwer Russland e Feeler war, sinn d'Lëtzebuerger Politiker am Februar 2022 aus alle Wolleke gefall. Si hate sech am Putin geiert an hätten ni geduecht, datt deen esou eppes géing maachen. Am Eescht? D'Nazien hunn net vun haut op muer den Holocaust annoncéiert an ëmgesat. Et war e schläichende Prozess, wärend deem dat, wat geschitt ass, niéiert gouf. Doraus schénge mer awer net geléiert ze hunn.

En autoritäre Regime wéi dee russesche steet net vun haut op muer, e gëtt lues a lues opgebaut, am Ufank vläicht nach mat engem frëndleche Gesiicht an Täsche voller Suen. Dat heescht, en hätt och kënne gestoppt ginn. Ma et ass léiwer fort gekuckt ginn, wa Mënscherechter mat de Féiss getrëppelt goufen. Och hei am Land, am Numm vun der Diplomatie a vun den eegene wirtschaftlechen Interessen.

Et ass méi einfach, de Widderstand ze feieren, wann ee sech op der richteger Säit vun der Geschicht weess, wéi sech anzegestoen, datt ee mat Responsabilitéit dréit u Krich, Gewalt an Ënnerdréckung. Et wier awer en Zeeche vu Gréisst. Mir sinn den Ukrainer eng Entschëllegung schëlleg, vläicht wier et och un der Zäit, bei den diplomatesche Relatiounen ëmzedenken, wat d'Gewiichtung vu Mënscherechter géint wirtschaftlechen Interessen ugeet – net just bei Russland.