Vu Republik iwwer Trounwiessel bis Referendum. Mir kucke mam Historiker Jean-Marie Majerus 100 Joer zeréck.

Januar 1919 - Recuperéiert d'Belsch onst Land? Bleift Lëtzebuerg en onofhängege Staat?

Den Éischte Weltkrich nach an de Knache steet de Grand-Duché international am Mëttelpunkt vu politeschen Ausernanersetzungen. Et geet ëm d'Zukunft vum Land!

Am Dezember 1918 hat eng Lëtzebuerger Delegatioun, ugefouert vum Staatsminister Reuter, probéiert, zu Präis ze verhandelen. Gouf awer net emol empfaangen, well d'Grande-Duchesse Marie-Adelheid (Marie-Adélaïde) wärend dem éischte Weltkrich als "däitsch-frëndlech" consideréiert gouf. An der Chamber klëmmt den Toun. D'Gauche fuerdert d'Enn vun der Dynastie. D'Fräiwëllege-Compagnie rebelléiert den 9. Februar. Wärend engen 48 Stonne gëtt souguer d'Republik ausgeruff.

De politeschen Drock virop aus dem Ausland ass grouss. Am Januar 1919 trëtt d'Grande-Duchesse Marie-Adelheid zeréck. Hir méi jonk Schwëster, d'Prinzessin Charlotte, kënnt op den Troun. E Glécksfall fir Lëtzebuerg. Bannent den 20er- an 30er-Joren huet d'Grand-Duchesse Charlotte d'Leit am Land nees zesummen ... a Lëtzebuerg nees zeréck op d'Weltkaart bruecht.

Nodeems zu Versailles de Friddensvertrag ënnerschriwwe war, gouf zu Lëtzebuerg am September 1919 de grousse Referendum organiséiert. Deen nach mécht, dat d'Monarchie vum Vollek gewielt gouf. Mat 80% vun de Stëmmen. Iwwregens, déi éischte Kéier, datt Fraen zu Lëtzebuerg hunn dierfen hir Stëmm ofginn.

E Referendum, am Kader vun deem sech och 73 % vun de Lëtzebuerger fir eng wirtschaftlech Zesummenaarbecht mat Frankräich ausgeschwat hunn. Ma Paräis wollt net. Zwee Joer méi spéit gëtt d'Union Économique Belgo-Luxembourgeoise ënnerschriwwen. En Accord, deen d’Entwécklung vum Land iwwer Joerzéngte markéiert.