Wann déi éischt Ofstëmmung fir d’Integratioun vun der Abtreiung an d’Lëtzebuerger Verfassung eng Majoritéit kritt, da geet et ëm eppes vill méi Grousses wéi eng politesch Upassung. Mir géifen eng philosophesch Grenz iwwerschreiden.
Eng Verfassung ass kee Katalog vu Prozeduren. Si ass kee medezinescht Handbuch. Si ass keng Broschür iwwer Sozialleeschtungen. Si ass d’moralesch Architektur vun enger Natioun. Si schützt fundamental Gidder, also Prinzipien, déi eng Gesellschaft iwwer déi normal politesch Zyklen eraus stelle wëllt. Si zitt Linnen ëm dat, wat mir als onverletzbar ugesinn.
Dofir schreift een och net d’Doudesstrof an eng Verfassung. An dofir géif een och keng Chemo-Protokoller oder chirurgesch Technike géint Kriibs “verfaassungsrechtlech” verankeren. Prozeduren, och wa se legal sinn, gehéieren an d’Gesetzgebung an an d’medezinesch Praxis. Verfassunge schützen d’Mënschewierd, d’Gläichheet virum Gesetz, d’Gewëssensfräiheet. Si schützen Persounen, net Prozesser.
D’Integratioun vun der Abtreiung an esou e Kader ass net nëmmen eng Ausso iwwert Zougang, mee och iwwert moralesch Sécherheet. An genee dës moralesch Sécherheet entzitt sech dëser Fro. Soss gerode mir séier an d’Räich vun der Ideologie.
All ofgebrach Schwangerschaft huet eng Geschicht. Eng Studentin, déi während der Examszäit mierkt, datt si schwanger ass. Eng Mamm vun zwee Kanner, déi Angscht huet, hir Aarbecht ze verléieren. Eng Fra an enger instabiller Relatioun. Eng Koppel, déi schonn ënner finanziellem Drock steet. Eng Migrantin, wäit ewech vun hirem familiäre Reseau. Dat si keng Sloganen, mee gelieft Realitéiten.
Wann vill Fraen d’Gefill hunn, datt d’Enn vun enger Schwangerschaft hir eenzeg realistesch Optioun ass, da sollt eis dat op eng besonnesch Aart beonrouegen. Et weist net d’Stäerkt vun enger “Wiel”, mee d’Aarmut u reelle Alternativen.
Finanziell Onsécherheet, Drock um Wunnengsmaart, berufflech Nodeeler, Manktem u Kannerbetreiung, Isolatioun, Angscht virum Verlooss-Ginn, subtil oder oppen Drock, dat si strukturell Problemer. Si léise sech net doduerch, datt een een eenzegen medezineschen Akt op Verfassungsniveau hëlt. Am Géigendeel: esou eng Verfaassungs-Verankerung riskéiert, déi Ursaachen ze iwwerdecken, déi Fraen iwwerhaapt an esou Situatioune bréngen.
An duerno kënnt dacks d’Stil.
An der ëffentlecher Debatt geet et meeschtens ëm Zougang an Autonomie. Vill manner Plaz kritt dat, wat e puer Fraen dono beschreiwen: widderhuelend Trauer, onerwaart emotional Wellen, Froen, déi Jore méi spéit opkommen, e Gefill vun onofgeschlossener Verloschterfarung. Dat ass net bei jidderengem esou, mee et gëtt et. Dat ze ignoréieren heescht eppes ze vereinfachen, wat am Kär e ganz mënschlecht Erliefnis ass.
Eng Verfassung soll mat Demut geschriwwe ginn. Si soll dovun ausgoen, datt spéider Generatiounen eis Sécherheeten anescht kéinten bewäerten. De moralesche Status vum ongebuerene Liewen ass a ville Kulturen, Rechtsuerdnungen a philosophesche Richtunge weider ëmstridden. Verschidde Länner zéien ënnerschiddlech Grenzen. Déi Diversitéit eleng weist, datt et hei net ëm eng “geléiste” wëssenschaftlech Gläichung geet, mee ëm eng déif ethesch Fro.
Wann eppes verfaassungsrechtlech verankert gëtt, erkläre mir et als eppes, wat net méi normalerweis a Fro gestallt soll ginn. Mir reduzéieren de Raum fir Zweiwel. Mir maachen aus enger ëmstriddener moralescher Fro e fundamentaalt Recht.
Sinn mir bereet ze soen, datt dës Komplexitéit “geléist” ass? Datt all ofgebrach Schwangerschaft an e kloert moralescht Schema passt? Datt et keng konkurréierend Gidder um Spill gëtt?
Lëtzebuerg ass e klengt Land, mee et kann déif nodenken. Mir si stolz op sozial Kohäsioun, dorop, wirtschaftlech Dynamik mat mënschlecher Suerg ze verbannen. Déi eigentlech Erausfuerderung ass net, ob Abtreiung ënner bestëmmte Konditioune legal bleift. Déi eigentlech Erausfuerderung ass, ob mir bereet sinn eng Gesellschaft ze bauen, an där manner Fraen sech an esou eng Richtung gedréckt oder an d’Eck gedréckt fillen.
Eng Verfassung soll déi Vulnerabel schützen. Si soll eis dozou drängen, Familljen ze stäerken, Kannerbetreiung auszebauen, d’Beschäftegung während enger Schwangerschaft besser ze schützen, finanziell an psychologesch Ënnerstëtzung auszebauen, a sécherzestellen, datt keng Fra eleng virun esou Entscheedunge steet.
An Zäite vun Onsécherheet kann Zeréckhalung Wäisheet sinn.
Ier mir eng Prozedur an eis héchst Norm schreiwen, solle mir froen: Schütze mir e fundamentaalt Gutt, oder schreiwe mir eng Äntwert op ongeléiste gesellschaftlech Versäumnisser fest?
Verfassunge bestinn laang, politesch Klimaen änneren, an d’mënschlech Komplexitéit bleift.
Wann eng Verfassung schwätzt, da soll si virsiichteg schwätzen.
*Den Numm vum Auteur ass der Redaktioun bekannt.
