Wann den nächste Sonndeg Wale wieren, hätt de Grand-Duché vun e Méindeg un eng komplett aner politesch Situatioun.

D'Politik léisst Plommen a verléiert bei de Wieler dobaussen u Glafwierdegkeet a Vertrauen. Wann nächste Sonndeg géing gewielt ginn, da géinge par rapport zu de leschte Walen am Oktober 2018 am Ganzen 10 Sëtzer nei verdeelt ginn. Grouss Verléierer sinn d'CSV an déi liberal Partei vum Premier Xavier Bettel, déi grouss Gewënner heesche Piraten an ADR. Sou kann ee graff d'Resultater aus der neister "Sonndesfro" resuméieren, déi TNS Ilres am Optrag vun RTL an dem Lëtzebuerger Wort gemaach huet.
Eng éischte Kéier wier d'LSAP dann och déi stäerkst Partei an der Dräierkoalitioun.

Sonndesfro / Reportage Annick Goerens

Piraten, ADR an LSAP als Gewënner, CSV, DP a Gréng als Verléierer

Dëse Sondage ass dat, wat een nennt "du jamais vu". Wann d'Wieler den nächste Sonndeg géinge wiele goen, dann hätte mer an dësem Land eng komplett aner politesch Situatioun wéi déi vu virun 3 Joer. Trotzdeem ginn et ganz kloer politesch Tendenzen. D'Pirate wanne +5 Sëtz an d'ADR +3 Sëtz, erkläert den Tommy Klein vun TNS Ilres.

„Mir hunn d'Piraten, déi wéi gesot hire positiven Trend däitlech confirméiere kënnen, an och een ADR, déi par rapport zu de Walen däitlech gewanne géingen. Wa mer eis d'Regierungskoalitioun ukucken, ass virun allem d'LSAP, déi hiert Resultat verbessere kann, par rapport och zu 2013 an 2018 a sech op engem méi héijen Niveau stabiliséiere kann. Mir hunn awer och an der Regierungskoalitioun zwou Parteien, déi däitlech géinge verléieren. Mir hunn eng DP, déi 3 Sëtz géing verléieren a mir hunn awer och déi Gréng, déi hiert Resultat vun 2018 net confirméiere kéinten an awer och net esou däitlech ofrutsche wéi eng DP."

D'LSAP wënnt 2 Sëtz, déi Gréng verléieren een. Déi Lénk bleiwe stabel.

„Dann hu mer awer och nach e ganz klore Verléierer mat der CSV, déi 6 Sëtz verléiere géingen. Dat heescht nach méi schlecht wéi 1974 géingen do stoen an awer och net eréischt säit 6 Méint an enger klorer negativer Tendenz sinn."

Hannert de Piraten, déi am Ganze géingen op 7 Sëtz kommen, ass et virun allem déi Alternativ Demokratesch Reformpartei, déi vun der aktueller Situatioun profitéiert an och op 7 Sëtz kënnt.

Eng ADR, déi mat de Piraten däitlech profitéiert vun dëser Situatioun. A wa mer d'Sonndesfro kucken, op e Walresultat kommen, wat exakt mat deem géing iwwerteneestëmmen, wat se an hirem Rekordjoer 1999 erreecht hunn. Wa mer natierlech zwou Parteien an der Oppositioun hunn, déi jeeweils 7 Sëtz hu mat der ADR an de Piraten, da kann een däitlech dovunner schwätzen, dass hinnen de Rôle vun de Königsmacher natierlech kéint zougestane ginn, wann et tatsächlech 2023 zu esou enger Konstellatioun kéint kommen."

Keng Majoritéit méi fir d'Regierung

Déi grouss Changementer an der Sëtzverdeelung stellen och déi ganz politesch Landschaft virun eng zolidd Erausfuerderung. D'Regierung verléiert jo 2 Sëtz an hätt deemno op alle Fall keng Majoritéit méi.

„Dat, wat zum Beispill eenzeg machbar wär, wären Dräierkoalitioune mat der CSV, wat aktuell duerch hir Tendenz éischter onwarscheinlech erschéngt. Mä et muss ee sech d'Fro stellen, ob an Zukunft eng Véiererkoalitioun op eis waarde kéint. An ob dat een neie politesche Modell ass, deen zu Lëtzebuerg kéint Realitéit ginn."

Dës Fluktuatioune loosse sech op zwou Erklärungen zeréckféieren.

„Déi éischt ass, dass ee gesäit, dass déi politesch Landschaft ganz kloer fragmentéiert ass. Dass de Wieler vill méi pragmatesch virgeet a manner ideologesch. Dat heescht, dass een och nach vill méi gebonnen ass un d'Aktualitéit an e Wieler, deen ech haut hunn, och muer scho ka verluer hunn. Et gëtt awer och nach eng zweet Erklärung, déi eise Walsystem ass, wou, wéi, wann een 2018 kuckt, e puer Stëmmen duergoe kënnen, déi driwwer entscheeden, ob een e Sëtz bäigewënnt, oder e Sëtz hält oder e Sëtz verléiert."

Wéi gëtt d'Aarbecht bis ewell ageschat?

Generell misst ee feststellen, dass d'Wieler onsécher sinn. De Prozentsaz vu Wieler, deen och nach eng Woch virun de Walen onentscheet ass, ass an d'Luucht gaangen, vun 13 op 18 Prozent. Och de Panachage huet ofgeholl.

„D'Politik hutt däitlech gelidden, se huet u Glafwierdegkeet verluer. Ech weess net, ob ee vu Vertraue schwätze kann, mä et ass virun allem eng Téitsch. Well mir hu gesinn [am Politmonitor n.d.l.r.] et si Mesuren, déi net ënnerstëtzt ginn, et si gewëss Affären, déi dozou bruecht hunn, dass och an dëser Sonndesfro verschidde Parteien, méi wéi anerer, staark gelidden hunn."

Natierlech wär dëse Sondage just eng Momentopnam, déi un d'Aktualitéit gebonne wier a kee Pronostic fir d'Walen 2023, mä et sollt ee sech och emol ukucken, wat hannert dëse Resultater steet. Nämlech, dass déi politesch Landschaft sech ëmmer méi fragmentéiert an dass d'Leit sech ëmmer manner un d'Parteie bannen an hir Entscheedung ëmmer méi vun der Aktualitéit an eenzelen Themen ofhängeg maachen, sou den Tommy Klein vun TNS Ilres.

Detailer iwwert d’Method an de Questionnaire

Fir d'Sonndesfro – déi en aktuelle Stëmmungsbarometer ass, net eng Walprognose - goufen tëscht dem 11. an 19. November 1.879 walberechtegt Persoune via Telefon an Online befrot.

Detailer wéi ëmmer och op Alia.lu